Τρίτη, 27 Μαΐου 2014

Βασιλική Αγίου Αχίλλειου ( Μικρή Πρέσπα # 2 )

    
   Ο ναός του Αγίου Αχίλλειου κτίζεται στις τελευταίες δεκαετίες του 10ου αι. με έξοδα του τσάρου των Βούλγαρων Σαμουήλ από Λαρισαίους μάστορες. Στη μεσοβυζαντινή εποχή επιδέχεται ανακαινίσεις συμπληρωματικού και διακοσμητικού χαρακτήρα.
   Ο ναός ανήκε στον τύπο της τρίκλιτης βασιλικής με νάρθηκα και είχε εξαιρετικά μεγάλες διαστάσεις. Τα κλίτη που χωρίζονταν με ψιλές πεσσοστοιχίες, με δυο σειρές τόξων η κάθε μια. Επτά είσοδοι οδηγούσαν στο ναό, από τις οποίες πέντε στο νάρθηκα και ανά μια στο θρόνο στο κέντρο. Πάνω από το σύνθρονο, διατηρούνται δεκαοχτώ αψίδες ζωγραφισμένες με κόκκινο χρώμα που ανάγονται γύρω στο 1020. 


Ανάμεσά τους αναγράφονται οι έδρες των επισκόπων που υπάγονταν στην Αρχιεπισκοπή της Αχρίδας, την οποία ίδρυσε ο βυζαντινός αυτοκράτορας Βασίλειος Β΄ μετά το 1018.


Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν, από πλευρά μορφολογικής και κατασκευαστικής, τα δυο παραβήματα. 


Από αυτά, η πρόθεση διατηρεί όλο το ύψος της και τμήμα του τρούλου που την σκέπαζε. Τέσσερα σφαιρικά τρίγωνα και τέσσερις τρίγωνες καμάρες στήριζαν τον τρούλο. 


Το σύνολο είχε εξαιρετικά ψηλές και λεπτές αναλογίες. Το Ιερό χωρίζονταν από τον υπόλοιπο ναό με μαρμάρινο τέμπλο.


Ο ναός θα πρέπει να στεγαζόταν με ξύλινη στέγη. Επρόκειτο για μια κατασκευή καλής ποιότητας, χωρίς ιδιαίτερες διακοσμητικές προθέσεις στην τοιχοποιία της. 


Εσωτερικά ο χώρος ήταν διακοσμημένος με τοιχογραφίες 11ου και 12ου αιώνα. 


Ελάχιστα τμήματα τοιχογραφιών διατηρούνται σήμερα επί τόπου, ενώ μερικές ακόμα τοιχογραφίες του 12ου αι. που διασώθηκαν και κινδύνευαν να καταστραφούν αποκολλήθηκαν, συντηρήθηκαν και εκτίθενται στο Αρχαιoλογικό Μουσείο της Φλώρινας.


Με την ανασκαφική έρευνα των θερινών περιόδων 1996-1998 στα νότια της Βασιλικής αποκαλύφθηκαν ένα κοιμητήριο με 160 τάφους μεσοβυζαντινής και υστεροβυζαντινής περιόδου και οι χώροι ενός τριμερούς προσκτίσματος της Βασιλικής.


Παράλληλα ήρθαν στο φως στοιχεία για την καταστροφή και την εγκατάλειψη της εκκλησίας.


Η τυπολογία των τάφων, τα τηρούμενα χριστιανικά ταφικά έθιμα, τα συνοδευτικά κοσμήματα των νεκρών με τα λίγα αργυρά και χάλκινα νομίσματα χρονολογούν την χρήση του κοιμητηρίου από τα μέσα του 12ου έως τα τέλη του 14ου αι. ,δηλαδή την εποχή ακμής της βυζαντινής Πρέσπας.


Στα τέλη του 14ου αι., με την οθωμανική κατάκτηση και πιθανότατα μετά από σεισμό, επέρχεται καταστροφή και εγκατάλειψη του ναού. Για τις καθημερινές και όχι τις λειτουργικές ανάγκες κτίζεται το τριμελές πρόσκτισμα, το οποίο με την σειρά του θα εγκαταλειφθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα, όπως φαίνεται από τους τάφους του 15ου αι. που ανοίχθηκαν στο πάχος των τοίχων του. .


Την εποχή αυτή χρονολογείται και η οριστική εγκατάλειψη κάθε χρήσης του χώρου της βασιλικής.


Κατά καιρούς έγιναν διάφορες επεμβάσεις για την στερέωση της υφιστάμενης ανωδομής.
Με τις εργασίες του 1997 αντιμετωπίστηκαν για πρώτη φορά συνολικά τα προβλήματα του μνημείου και με στόχο την διάσωσή του στη σημερινή του μορφή. 


Επισκευάσθηκαν όλες οι τοιχοποιίες, οι οποίες παρουσίαζαν πολλά προβλήματα, λόγω της χρόνιας έκθεσής τους στις καιρικές συνθήκες, ανακτίστηκαν, για στατικούς λόγους, τρία τόξα στην βόρεια πεσσοστοιχία και τα δυο τόξα των εισόδων επικοινωνίας του διακονικού με τον υπόλοιπο ναό και επισκευάσθηκε το δάπεδο στο σύνολό του.


Ο ναός του Αγίου Αχίλλειου βρίσκεται στο νησί του Αγίου Αχίλλειου στην Μικρή Πρέσπα.

24 σχόλια:

  1. Πολύ όμορφη η περιήγηση σου στην Βασιλική Αγίου Αχίλλειου στις Πρέσπες.
    Πολύ καλό και το φωτογραφικό υλικό που την συνοδεύει.
    Να είσαι καλά

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σε ευχαριστώ πολύ! Να σαι καλά! Καλό ξημέρωμα!

      Διαγραφή
  2. Xρόνια ονειρευόμουν να πάω κάποια φορά σ'αυτά τα μέρη,αλλά...δεν τα κατάφερα
    Πολύ την χάρηκα την περίηγησή σου στον Αγιο Αχίλλειο, Βιβίκα!!
    Φιλιά και καλή εβδομάδα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αν στην διαδρομή μας για Φλώρινα δεν κάναμε αυτή την μικρή παράκαμψη δεν νομίζω να κατάφερνα να πάω ποτέ. Είναι πανέμορφα Μαριάννα μου. Να σαι καλά! Φιλάκια πολλά!

      Διαγραφή
  3. Μπράβο για αλλη μια φορα,δεν πηγα μαλλον δε θα παω αλλα ξερω τοσα πολλα χάρη σε σενα...ευχαριστω,τα φιλια μου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σε ευχαριστώ φιλεναδίτσα μου! Χρόνια πολλά και από εδώ για τα γενέθλιά σου! Να σε χαιρόμαστε και σου εύχομαι να καταφέρεις να επισκεφτείς αυτή την όμορφη περιοχή των Πρεσπών! Φιλάκια πολλά πολλά!

      Διαγραφή
  4. Είσαι και η πρώτη! Τι καλά που το απαθανάτισες το μέρος!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Ευχαριστουμε για τη βολτα και τις ομορφες φωτογραφιες! :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Να σαι καλά Εύη μου! Κι εγώ σε ευχαριστώ πολύ!

      Διαγραφή
  6. Πολύ όμορφη ξενάγηση μας έκανες να σαι καλά!
    Οι φωτογραφίες είναι τέλειες επαγγελματικές μπράβο σου!
    Πολλά φιλιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σε ευχαριστώ πολύ Έλενά μου!! Να σαι καλά! Φιλάκια πολλά!

      Διαγραφή
  7. τι ομορφο μερος!
    υπεροχο!
    ευχαριστουμε για την ξεναγηση φιλη!
    φιλακια πολλα!
    καλημερα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σε ευχαριστώ Κική μου! Να σαι καλά! Φιλάκια πολλά!

      Διαγραφή
  8. Καλημέρα Βιβή μου!!Πολύ όμορφη η περιήγηση σου στην Βασιλική Αγίου Αχίλλειου!Πανέμορφο μέρος!!
    Καί οι φωτογραφίες σου,καταπληκτικές!Φιλάκια!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Να σαι καλά Dimi μου! Να έχεις ένα όμορφο ξημέρωμα! Φιλάκια πολλά!

      Διαγραφή
  9. Υπεροχη η περιηγηση μας τοσο συγγραφικα οσο και φωτογραφικα !!!
    Ευχαριστουμε πολυ πολυ !

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Κι εγώ σας ευχαριστώ πολύ! Φιλάκια!

      Διαγραφή
  10. Και το είχα ανάγκη τώρα ένα ταξίδι.. σ'ευχαριστώ! ♥

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χαίρομαι που σου άρεσε Κατερινάκι μου!! Σε ευχαριστώ πολύ! Φιλάκια πολλά!

      Διαγραφή
  11. Να'σαι καλά Βιβή μου ! Σε ακολούθησα στην περιήγηση κυρίως των πληροφοριών ( δεν είχα ιδεά φυσικά!)
    Φιλάκια πολλά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μήπως είχα ιδέα εγώ Αριστέα μου πριν βρεθώ εκεί; :) Φιλάκια πολλά!

      Διαγραφή